قدم‌های اول بعد از رسیدن به هلند: BSN، DigiD، حساب بانکی و بیمه
در یک نگاه
بعد از رسیدن به هلند، این کارها به ترتیب: ثبت‌نام در شهرداری و گرفتن BSN، گرفتن DigiD، باز کردن حساب بانکی، گرفتن بیمه‌ی درمانی در ۴ ماه اول، ثبت‌نام پیش دکتر عمومی، و آشنایی با حمل‌ونقل عمومی. این مقاله یک چک‌لیست قدم‌به‌قدم است، با کلمه‌های هلندی هر قدم.
هفته‌های اول در هلند پر از کارهای اداری است، و خیلی از آن‌ها به هم وصل‌اند: بدون BSN (بی‌اس‌ان) حساب بانکی باز نمی‌شود، بدون DigiD (دیجی‌دی) خیلی از کارهای آنلاین ممکن نیست، و بیمه‌ی درمانی مهلت دارد. این چک‌لیست کارها را به ترتیبی که معمولاً پیش می‌آیند توضیح می‌دهد.
اگر با اقامت پناهندگی آمده‌اید، خیلی از این قدم‌ها را COA و شهرداری با شما انجام می‌دهند، و ممکن است ترتیبشان کمی فرق کند. ولی خوب است بدانید هر کدام برای چیست.
۱. ثبت‌نام در شهرداری و گرفتن BSN
اگر بیشتر از ۴ ماه در هلند زندگی می‌کنید، باید در شهرداری (gemeente) شهری که در آن زندگی می‌کنید ثبت‌نام کنید. به این ثبت‌نام inschrijven در BRP (ثبت ساکنان) می‌گویند.
- مهلت: ظرف ۵ روز بعد از رسیدن.
- رایگان است، ولی معمولاً باید از قبل وقت بگیرید؛ گاهی وقت‌ها تا چند هفته بعد است، پس زود اقدام کنید.
- همسر و بچه‌ها هم باید همراهتان بیایند.
- بعد از ثبت‌نام BSN (burgerservicenummer) می‌گیرید: شماره‌ی شخصی شما برای همه‌ی کارهای اداری، از مالیات تا دکتر و بانک.
- Ik wil me inschrijven in de gemeente. یعنی «می‌خواهم در شهرداری ثبت‌نام کنم.»
- Wat is uw BSN? یعنی «شماره‌ی BSN شما چیست؟»
۲. DigiD
DigiD هویت دیجیتال شماست: با آن وارد سایت‌های دولتی می‌شوید، مثل Belastingdienst، Toeslagen، DUO و MijnOverheid، جایی که نامه‌های دیجیتال اداره‌ها می‌رسد.
- بعد از گرفتن BSN، در سایت digid.nl درخواست بدهید.
- یک کد فعال‌سازی با پست به آدرس شما فرستاده می‌شود که فقط چند هفته اعتبار دارد؛ زود فعالش کنید.
- بعد اپ DigiD را روی گوشی نصب کنید؛ ورود با اپ ساده‌تر و امن‌تر است.
DigiD و رمزش را هرگز به کسی ندهید، حتی به کسی که می‌گوید می‌خواهد کمکتان کند. برای کمک، به Informatiepunt Digitale Overheid در کتابخانه بروید.
۳. حساب بانکی
برای گرفتن حقوق، کمک‌هزینه و پرداخت اجاره و بیمه، حساب بانکی هلندی لازم دارید. بانک‌های بزرگ مثل ING، ABN AMRO و Rabobank، و بانک‌های آنلاین، حساب باز می‌کنند. معمولاً کارت شناسایی معتبر و BSN لازم است. شرط‌های هر بانک را در سایتش ببینید.
در هلند بیشتر جاها با کارت بانکی (pinpas) پول می‌دهند و خیلی از مغازه‌ها پول نقد نمی‌گیرند. پول دادن به دوستان هم معمولاً با Tikkie یا لینک پرداخت انجام می‌شود.
- Mag ik pinnen? یعنی «می‌توانم با کارت بپردازم؟»
- de bankrekening یعنی «حساب بانکی»
۴. بیمه‌ی درمانی (zorgverzekering)
هر کسی که در هلند زندگی یا کار می‌کند باید بیمه‌ی درمانی پایه (basisverzekering) داشته باشد.
- ظرف ۴ ماه از زمانی که بیمه برایتان اجباری شده، بیمه بگیرید. در این صورت بیمه از همان روز اول حساب می‌شود و هزینه‌های درمان این فاصله را هم می‌دهد؛ حق بیمه‌ی این ماه‌ها را هم باید بپردازید.
- اگر بیمه نگیرید، CAK برایتان نامه می‌فرستد، بعد جریمه می‌کند و آخر سر خودش شما را با حق بیمه‌ی گران‌تر بیمه می‌کند.
- اگر درآمدتان کم است، احتمالاً zorgtoeslag می‌گیرید، یعنی کمک‌هزینه‌ی بیمه. در سایت toeslagen.nl درخواست بدهید.
۵. دکتر عمومی (huisarts)
همین هفته‌های اول، قبل از اینکه مریض شوید، پیش یک دکتر عمومی نزدیک خانه‌تان ثبت‌نام کنید. در خیلی از شهرها مطب‌ها پر هستند و پیدا کردن دکتر وقت می‌برد. جزئیاتش در مقاله‌ی دکتر عمومی در هلند در همین بلاگ هست.
۶. حمل‌ونقل عمومی
در همه‌ی قطارها، اتوبوس‌ها، تراموها و مترو‌های هلند می‌توانید با کارت بانکی یا گوشی سوار شوید: موقع سوار شدن کارت را به دستگاه بزنید (inchecken) و موقع پیاده شدن دوباره (uitchecken). اگر یادتان برود uitchecken کنید، مبلغ بیشتری از حسابتان کم می‌شود.
برای تخفیف، مثلاً اشتراک ماهانه یا سفرهای زیاد، هنوز کارت OV-chipkaart شخصی لازم است. مسیر و ساعت را در اپ ۹۲۹۲ یا اپ NS (قطار) پیدا کنید.
دوچرخه هم در هلند وسیله‌ی اصلی رفت‌وآمد است؛ اگر هنوز دوچرخه‌سواری بلد نیستید، خیلی از شهرها کلاس دوچرخه‌سواری برای تازه‌واردها دارند.
۷. نامه‌ی DUO و اینبورخرینگ
اگر اینبورخرینگ برایتان اجباری است، چند هفته بعد از ثبت‌نام در شهرداری نامه‌ای از DUO می‌گیرید. این نامه را جدی بگیرید: مهلت سه‌ساله‌ی شما از همین‌جا شروع می‌شود. جزئیاتش در مقاله‌ی اینبورخرینگ به زبان ساده در همین بلاگ هست.
چک‌لیست کوتاه
- ثبت‌نام در شهرداری، ظرف ۵ روز ← BSN
- درخواست DigiD و فعال کردنش
- باز کردن حساب بانکی
- بیمه‌ی درمانی، ظرف ۴ ماه، و درخواست zorgtoeslag
- ثبت‌نام پیش دکتر عمومی
- اپ ۹۲۹۲ و سوار شدن با کارت بانکی
- خواندن نامه‌ی DUO
کلمه‌هایی که در این هفته‌ها زیاد می‌شنوید
- de gemeente یعنی «شهرداری»
- inschrijven یعنی «ثبت‌نام کردن»
- het BSN یعنی «شماره‌ی شهروندی»
- de afspraak یعنی «وقت، قرار»
- het identiteitsbewijs یعنی «کارت شناسایی»
- de verblijfsvergunning یعنی «اجازه‌ی اقامت»
- de zorgverzekering یعنی «بیمه‌ی درمانی»
- de toeslag یعنی «کمک‌هزینه»
- inchecken / uitchecken یعنی «کارت زدن موقع سوار شدن / پیاده شدن»
هر کدام از این قدم‌ها با یک گفت‌وگو یا یک فرم هلندی همراه است. در کلاس A1 از همین موقعیت‌ها شروع می‌کنیم: معرفی خودتان، گفتن آدرس و شماره، و گرفتن وقت.